Makaleler2018-05-03T19:19:56+00:00

Makaleler

Rauf Yekta Bey’in Nazari Anlayışında Cins ve Perde İlişkisi

Yazar: |22 Eylül, 2018|Kategoriler: Akademik, Makaleler|

Bu araştırmada, Rauf Yekta Bey’in Türk makam müziği ile ilgili anlatımları, ses dizisinin, aralıkların ve makam dizilerinin elde edilmesinde kullandığı yöntem açısından incelenmiştir. Perde ve aralıklarla ilgili açıklamaları Rauf Yekta Bey’in Pisagor anlayışını benimsediğini ortaya koymaktadır. Ancak Rauf Yekta Bey’in Safiyüddin Abdülmümin Urmevî’nin açıklamalarında yer alan cins kavramıyla ilişkilendirdiği dörtlü-beşli dizilerin, makam dizilerinin oluşturulması aşamasında perde dizgesiyle uyumsuzluk gösterdiği anlaşılmıştır. Araştırma sonucunda bu uyuşmazlıklar perde dizgesiyle ilişkilendirilerek ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Urfa Mevlevîhânesi ve Urfa Mevlevîhânesi’nde Yapılan Dinî Mûsiki İcralarının Din Dışı Mûsiki İcralarına Yansıması

Yazar: |21 Haziran, 2018|Kategoriler: Akademik, Makaleler|

Cumhuriyet’in ilanını takip eden yıllar içinde, 30 Kasım 1925 yılında 667 sayılı kanun ile faaliyetlerine son verilen tarikatların fiziksel mekânları olan dergâhlardaki dinî faaliyetlerin bir bölümü, şeklen değişikliğe uğrayarak da olsa, içerik ve amaç açısından tarikat geleneğinin ve uygulamalarının bir devamı olarak camilerde veya evlerde devam edegelmiştir. Urfa Mevlevîhânesinin kapatılmasının ardından Mevlevîlik kültürü, varlığını şehirde hâkim olan bir başka köklü gelenek içerisinde sürdürür. Sıra geceleri adı verilen ev toplantılarında mesnevi okumalarına, mûsiki ve sema meşklerine devam edilir. Bu çalışma, Urfa mûsikî geleneği içerisinde icra edilen Mesnevi Gazel’in, Mevlevilik kültürünün etkisiyle nasıl ortaya çıktığını ve zaman içerisinde ne tür değişimler geçirdiğini konu almaktadır.   

Dönüştürücü Bir Performans Pratiği Olarak “Batak Tekniği” ve Saz Eserlerinde Besteli Taksim Örnekleri ile İcra/Yorum Tarzları

Yazar: |18 Mayıs, 2018|Kategoriler: Akademik, Makaleler|

“Karabatak” ve “batak”  terimleri ilk olarak, örneği, XVIII yüzyılda Tanbûrî/ kemânî Hızır Ağa (? - 1760?) tarafından verilen “Segâh Karabatak” ve “Hicaz Karabatak” peşrevleri ile ortaya çıkar. Bu terim, gerek besteleme, gerekse icra tazında dönüştürücü/ değiştirici yeni bir yaklaşımı vurgular. Hızır Ağa’nın yaşadığı dönem, Osmanlı – Türk  devlet ve toplum yapısında “Batılılaşma/ Avrupalılaşma” hareketlerinin uç verdiği, “öncül” bir dönemdir.

Türk Makam Müziği Eserleri için Popülerlik ile Ezgisel Özgünlük / Öngörülebilirlik İlintisi

Yazar: |18 Mayıs, 2018|Kategoriler: Akademik, Makaleler|

Bu çalışmada, Batı müziği eserleri için birçok kez yapılmış bir inceleme, geleneksel Türk makam müziği eserlerinden bir seçki üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla sözlü eserler arasından seçilen bir veri kümesi üç farklı uzmana popülerlikleri bağlamında puanlatılmış, bu eserler daha sonra hesaplamalı müzikoloji modelleriyle ezgisel özgünlük ve öngörülebilirlik perspektiflerinden incelenerek, popülerlik ile özgünlük ve popülerlik ile öngörülebilirlik arasında nasıl bir ilinti olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

1775-1925 Arasında Yenikapı Mevlevîhânesi Neyzenbaşıları

Yazar: |18 Mayıs, 2018|Kategoriler: Akademik, Makaleler|

Mevlevîhânelerde, âyinlerin en iyi bir şekilde icrâ edilebilmesi için semâzenbaşı, naathan, kudümzenbaşı, neyzenbaşı gibi bazı kurumsal nitelikli görevlerle karşılaşılmaktadır. Yapılan işin niteliğine göre bu görevlerin, belli bir yetkinliğe ulaşmış dervişlere verildiği gözlenmektedir. Bu araştırmada Yenikapı Mevlevîhânesi’nde görev yapmış 14 Neyzenbaşı ve mukabelelere neyzen olarak katılmış 7 neyzen tespit edilmiştir. Bu neyzenlerin hangi Mevlevî şeyhinin meşihat yıllarında atandıkları ve görev târihleri de ayrıca belirlenmeye çalışılmıştır.